( 19 ) العالم وسيلة الى كل فضيلة ، النّاس ثلثة : عالم ربّانىّ ، و متعلّم على سبيل النّجاة ، و همج رعاع . ترجمه : عالم وسيلهء همهء بزرگيها است . مردمان سه‌اند : عالمى خداى شناس ، و متعلمى در راه نجات ، و فرو مايهء احمق . ( 20 ) العلم وراثة كريمة ، و الأدب حلل حسان ، و الفكر مرآة صافية ، و العقل حسام قاطع ، فاستر حلل خلقك بحلمك ، و قاتل هواك بعقلك . ترجمه : علم ميراثى كريم است ، و ادب حللهاى نيكو ، و فكر آيينهء صافى ، و عقل شمشير تيز ، پس بپوش حلل خلق خود بحلم خود ، و كارزار كن با هوى بعقل . ( 21 ) الادب زين فى المحافل ، و صاحب فى الغربة ، و عون على المروّة . ترجمه : ادب در محفلها زينتى بود ، و در غربت يارى ، و بر مروت معاونى . ( 22 ) العلم مقرون بالعمل ، فمن علم عمل ، و العلم يهتف بالعمل ، فان اجابه ، و الّا ارتحل . ترجمه : علم با عمل مقرون بود ، هر كه داند عمل كند ، و علم عمل را آواز دهد ، اگر اجابت كند ، و الا خود برود . ( 13 ) العلم علمان : مطبوع و مسموع ، و لا ينفع المسموع اذا لم يكن المطبوع . ترجمه : علم دو باشد : يكى مطبوع كه در مردم آفريدند ، و يكى مسموع ، و مسموع بىمطبوع منفعتى نكند . ( 24 ) من لم يكتسب بالعلم مالا اكتسب به جمالا . المرء عدوّ ما جهله . ترجمه : هر كه بعلم مالى كسب نكند جمالى كسب كند . مردم دشمن چيزى باشند كه ندانند . ( 25 ) كلّ وعاء يضيق بما جعل فيه ، الّا وعاء العلم ، فانّه يتّسع . أغنى الغنى العقل . ترجمه : هر ظرفى « 1 » تنگ شود به آنچه در آنجا كنند ، جز ظرف علم كه بعلم

--> ( 1 ) - اصل : هر كه ظرفى .